< بابك - همه ی کودکان تیز هوشند اگر...











بابك

آسيب شناسي اجتماعي

 

چگونه استعدادهاي واقعي كودك خود را كشف و تقويت كنيم

« روانشانسي فرضي »

استاد راهنما : خانم دكتر نيلوفر ميكائيلي

محقق : بهروز فردي‌پور

 

پائيــز 84

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مقدمه گردآورنده :

بسياري از والدين احساس مي‌كنند ما بين دو قطب متضاد تحت فشار قرار گرفته‌اند تنبيه فرزند يا لوس كردن آنان . والدين به طور حسي يا منطقي احساس مي‌كنند تنبيه در شأن آنان نيست . بسياري به مرور زمان درمي‌يابند روشهائي كه در مورد فرزند اولشان كارائي خوبي داشته براي فرزند دوم مثمر ثمر نيستند يا روشهائي كه براي كودكان خردسال مفيد مي‌باشند همزمان با رشد سني آنان كارائي خود را از دست مي‌دهد .

هنگامي كه روشهاي فوق اثر بخشي خود را از دست مي‌دهند ، والدين احساس ناكامي كرده و نمي‌دانند آيا اشكالي در آنان يا فرزندانشان وجود دارد يا خير . والدين علاقه‌مندي كه جوياي يافتن اطلاعاتي در زمينه هدايت كودكان هستند با مشكل مواجهند زيرا اطلاعات زيادي در دسترس نيست و آنچه موجود است معمولاً مربوط به كودكان بزرگتر مي‌باشد . تعداد انگشت‌شماري از والدين كودكان نوپا و پيش دبستاني وقت يا انرژي كافي براي مطالعة كتب متعدد و تعيين روشهائي جهت استفاده شخصي خويش در اختيار دارند .

كتاب حاظر ( همه كودكان تيزهوشند اگر … ) در زمينه تربيت كودك اطلاعاتي را جهت استفاده والدين كودكان نوپا و پيش دبستاني گردهم آورده است . تمام نمودارها و تمرين‌ها بازتابي از مسايل مشترك والدين تمام خردسالان مي‌باشد . اطلاعات ارائه شده اسلوبهاي متعددي را به والدين معرفي مي‌كند . هنگامي كه والدين اسلوبهاي متععدي در اختيار داشته باشند يافتن رويكردي كه نيازهاي آنان و نيازهاي فرزندان در حال رشدشان را برآورده كن آسانتر مي‌گردد .

 

 

 

 

 

به نام خدا

 

همـه كودكان تيزهوشند اگر …

چگونه استعدادهاي واقعي كودك خود را كشف و تقويت كنيم

 

اين كتاب براي پدارن و مادراني نوشته شده كه مي‌دانند بر جنبه‌هاي رشد كودك مي‌توان اثر گذاشت و بايد اثر گذاشت .

هفت جنبه مهم رشد كودكان شامل :

1 ـ رشد ذهني

2 ـ رشد حركتي

3 ـ رشد مهارتهاي دستي

4 ـ رشد اجتماعي

5 ـ رشد شخصيتي

6 ـ رشد گفتاري

7 ـ رشد از نظر كنترل ادرار و مدفوع

اين كتاب براي كودكان از اول تولد تا 5 سالگي نوشته شده كه دوره حساس يادگيري به شمار مي‌رود در اين كتاب تقسيمات سني به صورت سه ستوني در هر صفحه مشخص شده و نيازي به مطالعه تمام كتاب نيست با توجه به گروه سني كودك به آن مراجعه مي‌شود . توصيه مي‌شود يكبار اين كتاب مرور شود ، هميشه در دسترس باشد و با توجه به رشد كودكان از آن استفاده شود .

بخاطر داشته باشيد حتي يك روز جلو انداختن كودكتان در سير رشد باعث مي‌شود او جلوتر از كودكان در سالهاي آينده باشد .

راهنمائي كودك عبارت است از هنر تغيير اعمال خودتان تا از اين طريق احتمال دريافت رفتار مطلوب را افزايش دهد .

روشن كردن انتظارات :

اكثر تازه والدين تجربه بسيار كمي با كودكان خردسال دارند حتي افرادي كه خواهران و برادران كوچكتر داشته‌اند يا اوقات زيادي را صرف بچه‌داري كرده‌اند به سختي مي‌توانند به خاطر بسپارند كودكان در سنين مختلف چه كار مي‌كنند . اين امر به ويژه در مورد نوزادان و كودكان نوپا صادق است .

 

 

افزايش رفتار مناسب :

كليد بهبود بخشيدن به رفتار كودك نوپا و پيش دبستاني تقويت رفتار مناسب او مي‌باشد . كودك خردسال چيزهاي زيادي درباره آنكه چه رفتار مناسب است (چگونه توجه يا واكنشي دريافت دارد) و مردم چگونه با يكديگر رفتار مي‌كنند ( چه واكنشهائي وجود دارد ) فرا مي‌گيرد .

كودك شما دريافت برخي واكنشها را ترجيح مي‌دهد ( تشويق ، كتك ، سرزنش ، لبخند و غيره ) و به زودي مي‌فهمد كه براي دريافت بيشتر آن چه كاري بايد انجام دهد . ( مثلاً نوازش كردن خواهرش ، هل دادن خواهرش ، رنگ ريختن روي زمين و …… ) اگر كودك شما بتواند از طريق جمع كردن اسباب‌بازيهايش توجه شما را جلب كند به احتمال زياد آن كار را ادامه مي‌دهد . اگر تنها راه جلب توجه شما كتك زدن خواهرش باشد پس احتمال كتك زدن مداوم خواهرش وجود دارد .

بهداشت رواني در آغاز كودكي :

مادر اولين كسي است كه نوزاد با او رابطه عاطفي برقرار مي‌نمايد .

در دوران كودكي ، عدم مناسبات صحيح بين پدر و مادر و مناقشات في‌مابين ، تبعيض و تشويق بي جهت ، روان كودك را نامتعادل مي‌نمايد . او براي پايه‌گذاري لباس رواني و عاطفي و ايجاد شخصيت صحيح احتياج به محبت والدين و احساس امنيت در خانواده دارد و بايد بتواند پايه‌هاي زندگي رواني آينده خود را براساس عواملي مانند احساس محبوب بودن و امنيت در خانواده همسازي و انطباق صحيح با محيط خانواده و خارج ، ارضاي تمايلات به طور منطقي و مطلوب پي‌ريزي نمايد .

مناقشات پدر و مادر يكي از مهمترين مسايلي است كه كودك را دچار حالت دوگانگي عاطفي نموده و او را بر سر دوراهي قرار مي‌دهد و به طور ناخوداگاه مجبور به عكس‌العملهاي ظاهراً غير طبيعي مي‌نمايد . مردان خشن يا ضعيف ، اكثراً كودكان نامتعادل از نظر رواني و شخصيتي دارند . اثر مشاجرات و منازعات والدين در حضور كودكان و نوجوانان به مراتب شديدتر از جدائي و طلاق است و از آن بدتر خانواده‌هائي است كه در آن محبت وجود نداشته باشد .

پيشرفت علم بطور عام و پيشرفت علم روانشناسي تعليم و تربيت بطور خاص نگرشي تازه از دنياي كودك بدست مي‌دهد تحقيقات نمايشگر آنست كه هوش و استعداد ، خلق و خو ، شخصيت ، قدرتها و مهارتها در سال‌هاي اوليه زندگي شكل مي‌گيرند و رشد بعدي آنها در حقيقت بيشتر در جهت كمي است تا كيفي . بلوم ( 1964 ) با انتشار كتابي تحت عنوان پايداري و تغيير در خصوصيات انساني به اهميت سالهاي اوليه كودكي و شناخت كودك توجه شاياني به ما مي‌دهد وي در اين كتاب بسياري از مطالعات در خصوص رشد هوش و تجارب اوليه را تجزيه و تحليل مي‌كند .

بلوم دريافت كه بر حسب هوش اندازه‌گيري شده تا سن 17 سالگي حدود 50% از رشد هوشي بين زمان تولد تا 4 سالگي ، حدود 30% بين 4 تا 8 سالگي ، و 20% باقيمانده بين سنين 8 تا 17 سالگي شكل مي‌گيرد . به عبارت بهتر تقريباً 3/2 توانائي هوش نهائي فرد تا سن 6 سالگي شكل مي‌گيرد . سني كه كودكان در آغاز ورود به مدرسه و شروع آموزش هستند .

فرزندانتان را برانگيزيد تا كارشان را به بهترين وجه انجام دهند .

شما به عنوان پدر و مادر بر احترام به خود و فرزندانتان تأثير بسياري مي‌گذاريد آنچه شما مي‌گوئيد ( با آنچه كه به زبان نمي‌آوريد ) مي‌توانند در چگونگي احساس فرزندانتان نسبت به خودشان و كارهائي كه انجام مي‌دهند تفاوت زيادي به وجود آورد هرگز تأثير قدرت كلمات يا اعمالتان را دست كم نگيريد .

بسياري از بچه‌هائي كه انگيزه‌اي براي انجام تكاليف درسي ندارند نسبت به توانائي‌هايشان در انجام اموري كه به مدرسه مربوط مي‌شود احساس ايمني نمي‌كنند . اين بچه‌ها از جانب كساني كه براي عقايدشان بيشترين ارزش را قائلند ـ يعني والدينشان ـ به حمايت و تشويق نيازمندند . ممكن است شما بدون آنكه بخواهيد با گفتن بعضي حرفها يا انجام بعضي اعمال اعتماد به نفس فرزندتان را ضايع كنيد آيا رفتارهاي منفي آنها را عمده مي‌سازيد ؟ وقتي بچه‌ها به آن صورت كه والدين احساس مي‌كنند بايد باشند « نمي‌درخشند » بسيار امكان دارد كه .الدين احساس محروميت كنند و يا به عباراتي مانند آنچه كه در زير آمده با نبود انگيزه در آنها برخورد كنند .

تو هيچ‌وقت نمي‌تواني تكاليف درسي‌ات را بدون افتضاح انجام دهي ، مي‌تواني ؟
چرا نمي‌تواني مثل خواهرت كارت را درست انجام بدهي ؟

چه‌ات شده ؟ مگر نمي‌خواهي به جائي برسي ؟

عباراتي مانند  آنچه ذكر شد فقط در جهت فرسايش انگيزه‌ها و اعتماد به نفس آنان عمل مي‌كند . هميشه به خاطر داشته باشيد كه پشتيباني مستمر و مثبت شما به فرزندانتان انگيزه خواهد داد . هر چه بيشتر فرزندانتان را تشويق كنيد تا نسبت به توانائي‌هايشان احساس بهتري داشته باشند آنها انگيزه بيشتري جهت دست‌يابي به موفقيت پيدا خواهندكرد .

رشد و شخصيت :

روانكاوان معتقدند كه اختلافات شخصيت زائيده ادامه روشهاي نامناسبي هستند كه در دوره اوديپ براي حل مسائل به كار برده شده‌اند . در دوران اوديپ است كه مشكلات غريزي مربوط به كشش به طرف مادر ( براي پسر ) و به طرف پدر ( براي دختر ) بايد از طريق اينهمان شدن با والد همجنس حل شوند طريقي كه فرد آدمي در روابط متقابل و در حل مشكلات با خانواده‌اش به كار مي‌برد براي رفتار بعدي او الگوئي خواهد شد .

كودك در جريان رشد خود مجبور است براي حل مشكلات باقيمانده در رابطه با خانواده بدنبال جوابهاي نسبي بگردد . مثلاً مي‌خواهد ببيند با مشكل پرخاشگري چگونه بايد روبرو شود . فرق فردي كه اختلال شخصيت دارد با فرد عادي در به كار بردن تكراري و انعطاف‌ناپذيري راه‌حل‌هاي نسبي است . مثل اين است كه اين افراد يكباره و براي هميشه مشكلات و كشمكش‌هاي دروني خود را با اتخاذ رويه‌اي روان نژندي‌ها و سندرم‌هاي عضوي فرد ، تفكيك كرد در اين موارد بايد بيماريهاي اصلي تشخيص داده شود و نه اختلال شخصيت .

بهداشت شيرخواران :

كاهش مرگ و مير شيرخواران يكي از نشانه‌هاي پيشرفت بهداشت داروسازي ، وسايل طبي بويژه بهسازي شرايط زندگي شيرخواران در دوران اول زنگي است بايد سعي كرد و وسايلي فراهم ساخت كه كودك به حداكثر رشد بدني و رواني خويش برسد و بدين ترتيب مبدل به جواني برومند و رشيد گردد .

نظافت شيرخوار :

پوست نوزادان نازك و لطيف است و در برابر گندها و عوامل خارجي ياراي مقاومت ندارد . چين‌هاي پوست بدن و پاها در اثر تماس با ادرار و مدفوع بزودي آسيب مي‌بيند . پارچه‌هاي مناسب و نايلون ، لباسها ، كهنه‌هاي عادي و مواد بكار رفته براي شستشوي معمولي ، پوست شيرخوار را تحريك و آزرده مي‌سازد . كهنه‌هاي نوزاد بايد از تنزيبهاي ظريف ، گاز يا ململي انتخاب شود و براي تميز كردن و شستشوي كهنه‌ها صابونهاي مخصوص بكار برند ( صابون دستشوئي )

خواب نوزاد ــ در هفته اول زندگي نوزاد تقريباً همواره يعني در تمام 24 ساعت خوابست و تنها در موقع شير خوردن بيدار مي‌شود .

مراقبت تغذيه و رشد نوزاد : با وزن كردن و اندازه‌گيري قد نوزاد در فواصل معين مي‌توان وضع رشدي او را معين و كنترل كرد . در برخي ممالك معاينه متناوب نوزاد و كنترل رشد آنان در چند ماه اول اجباري است .

هواخوري و گردش ــ نوزاد احتياج به هواخوري و نور دارد . در ييلاق هوا دادن به نوزاد كار ساده است و در سكونت در يك باغ نيز اين كار آسان است و كافي است نوزاد را مدتي در يك محل دور از باد و آفتاب تند قرار داد .

نظريه پياژه درباره زبان و انديشه كودك :

پياژه دين عظيمي در حق روانشانسي دارد اغراق نيست اگر بگوئيم كه او در بررسي زبان و انديشه كودك انقلابي بپا كرد پياژه براي كندوكاو در تصورات كودكان ، روش باليني وضع كرد كه كاربردي وسيع پيدا كرده است او نخستين كسي بود كه با روشي منظم به پژوهش در ادراك و منطق كودكان پرداخت به علاوه با قدرت و تهوري بي نظير شيوه برخورد بكري نسبت به موضوع مورد مطالعه خود اتخاذ كرد .

پياژه به جاي آن كه كاستي‌هاي استدلال كودكان را در مقايسه با بزرگسالان برشمارد مشخصات تميز دهنده انديشه آنان يعني آنچه را در ذهن كودك داراست و نه آنچه را ذهن كودك فاقد آن است مورد توجه قرار داد . به ياري چنين شيوه برخورد مثبتي بود كه نشان داد تفاوت بين خردسال و بزرگسال تفاوتي است كيفي و نه كمي .

پياژه مي‌گويد : پيش از او روسو بيان كرده بود كه كودك آدمك ( بزرگسال خرد ) نيست و ذهن او نيز يك بزرگسال در مقياسي كوچك نيست .

 

 

 

 

« نقش پدر و مادر به عنوان آموزگار »

كودك از بدو تولد شروع به جذب اطلاعات مي‌كند و قسمت اعظم اين اطلاعات را از والدين مي‌گيرد . بنابراين مسئوليت كامل يادگيري اوليه به عهده والدين است و نقش آنها به عنوان معلم بسيار حائز اهميت است .

1 ـ مهارتهايي كه مشوق يادگيري هستند

ـ اهداف مناسب تعيين كنيم

ـ اهدافي كه فراتر از توانائي‌هاي كودك است از او انتظار نداشته باشيم .

ـ كمال گرا نباشيم

ـ نرمش بيش از حد مضر است و لوس كردن و حمايت افراطي فرزند شما را وابسته مي‌كند

2 ـ هماره مشاركت كنيم ( يعني كارهائي انجام دهيد )

كودكان تا سن 8 سالگي از طريق نمونه و تقليد ياد مي‌گيرند . مثلاً براي گفتن 1 ـ با انگشتان غذا نخور ، قاشق را برداريد و حركات را انجام دهيد 2 ـ به جاي اينكه به او بگوئيد برو اسباب بازي‌هايت را را جمع كن بايد دست فرزند خود را بگيريد و اين كار را به صورت بازي با هم انجام دهيد .

3 ـ نمونه‌هاي مثبت ارائه دهيد

مسائل را به نحو مثبت ارائه كنيد ـ جملات منفي بكار نبريد ـ زيرا از همان لحظه‌اي كه شروع به صحبت مي‌كنيد در او ايجاد ناراحتي مي‌كنيد .

4 ـ ساعات به رختخواب رفتن و بيدار شدن

ـ لازم نيست ساعت بخصوصي باشد ولي منظم شبيه مراسم خاص

ـ براي اينكه كودك خاطره خوبي داشته باشد هنگام خواب براي او قصه و شعر بخوانيد

موقع بيداري

پس از بيدار شدن 10 تا 15 دقيقه به او وقت دهيد تا از خواب آلودگي بيرون آيد بعد كارهاي معمولي مثل دستشوئي رفتن ، مسواك زدن ، شانه كردن ، لباس پوشيدن و صرف صبحانه انجام دهد .

اوقات غذا خوردن

بهترين روش جمع كردن افراد خانواده و آموزش تعامل با گروه ـ ساعات مشخص ايجاد نظم در زندگي مي‌كند هنگام غذا خوردن بدور از صداي راديو و تلويزيون باشد ـ اگر كودك كج خلقي كرد او را به اطاق ديگري ببريم نه به اطاق خواب يا اطاقي كه در آن اسباب بازي است ممكن است از اطاق خواب متنفر شود .

سير طبيعي رشد

رشد يك پديده مستمر است بعضي وقتها كند مي‌شود ولي هرگز متوقف نمي‌شود . مثلاً مغز تا قبل از 12 ماهگي رشد كافي براي حرف زدن پيدا نمي‌كند پس از آن مي‌شود حرف زدن را ياد داد . بعضي بچه‌ها اولين كلمه را خيلي زود در 32 هفتگي ( 5/7 ماهه ) و بعضي در سه يا چهار سالگي به زبان مي‌آورند .

* معمولاً دخترها زودتر از پسرها حرف مي‌زنند .

1 ـ رشد ذهني

وزن مغز طي سال اول زندگي دو برابر مي‌شود . اين افزايش مغز مربوط به افزايش تعداد سلولها مغز و رشد اتصالات بين سلولهاست . بنابراين از بدو تولد هر صدا ، تصوير ، تماس ، احساس ، بو ، مزه موجب ساخته شدن اتصالات بيشتر مي‌شود .

براي پيشرفت رشد ذهني بايستي بينائي ، شنوائي ، حافظه و مهارتهاي حركتي با هم پيش بروند .

2 ـ عوامل مؤثر بر رشد

تندرستي يكي از عوامل مهم براي رسيدن به خودشكوفائي است بسياري از ما آنگونه كه بايد ، متوجه تندرستي كودكان نيستيم يك بيماري مي‌تواند رشد كودك را موقتاً متوقف نمايد . بيماري مزمن مثل صرع و ديابت مي‌تواند مانع رشد كودك شود .

3 ـ شادكامي

كودكان شاد معمولاً سالم و پر از انرژي هستند . شادكامي انگيزه نيرومندي براي انجام كارهاست . شادكامي مشوق همه نوع تماسها و فعاليتهاي اجتماعي است .

از طرف ديگر اندوه و ناراحتي توان و انرژي كودك را تحليل مي‌برد و سلامت جسماني او را كاهش مي‌دهد .

 

توصيه‌هاي آموزشي كنترل ادرار و مدفوع

1 ـ كودكاني كه با شير مادر تغذيه مي‌شوند كمتر دفع مدفوع دارند .

2 ـ به نظر مي‌رسد كثيف كردن بچه‌ها با والدين مشكل‌دار ( پدران منفعل و مادران سلطه‌جو ) ارتباط دارد .

3 ـ بعلت كمي ظرفيت مثانه در كودكان نمي‌تواند مدت زيادي خود را نگه دارند علت خيس كردن آغلب ارثي است ممكن است از والدين به ارث رسيده باشد و شما نمي‌توانيد كودك را به خاطر ميراثي كه از شما به ارث برده او را سرزنش كنيد

4 ـ شايع‌ترين علل اضطراب در كودكان جدائي پدر و مادر ، جدال پدر و مادر مي‌باشد .

شير مادر يا شير خشك ؟

مادراني كه كودكان را با شير خود تغذيه مي‌كنند

كودكاني كه با شير مادر تغذيه مي‌شوند در برابر كودكاني كه از شير خشك استفاده مي‌كنند طول عمر بيشتري دارند . كودكاني كه با شير مادر تغذيه مي‌شوند در دوران شيرخوارگي در برابر بيماريها مقاوم‌ترند . شير مادر آسانتر هضم مي‌شود و در نتيجه نوزاداني كه با آن تغذيه مي‌شوند دچار نارحتيهاي معده‌اي و روده‌اي نمي‌شوند . در مقام مقايسه شير مادر معمولاً ارزش غذائي بيشتري نسبت به ساير شيرها دارد بنابراين معمولاً كودكي كه از شير مادر تغذيه مي‌كند نسبت به اطفال ديگر از غذاي كاملتري بهره‌مند است .

در ميان گذاشتن تولد طفل با بچه‌هاي ديگر خانواده

زمان صحيح براي گفتن اين مطلب به بچه‌ها كه عضو جديدي به خانواده اضافه خواهد شد بستگي به سن آنها دارد . اما فرزند شما چه 19 ماهه باشد چه 19 ساله جوابي كه در مورد همه آنها مناسب است آن است كه اين موضوع را قبل از رفتن به بيمارستان و قبل از تولد طفل به آنها بگوئيد . يك نوزاد هرگز نبايد بي‌مقدمه در خانه شما سبز شود كه گوئي براي بچه‌هاي ديگر يك اسباب‌بازي غيرمنتظره خريده‌ايد . اين كار مستلزم  دقت ، هوش و احساسي عاقلانه است كه مشخص كنيد به بچه‌هايتان چه بگوئيد و كي .

 

 

پيشنهادات زير به منزله يك راهنمائي كوچك براي شماست كه چگونه با اين مسئله روبرو شويد .

كودكان 2 تا 4 ساله از مفهوم گذشت زمان برداشت ناچيزي دارند . براي آنها « فردا » و هشت ماه ديگر يك معني دارد . بنابراين لازم نيست از روزي كه آبستني شما محرز شد آنها را در بلاتكليفي نگهداشت . حدود ماه چهارم يا پنجم هنگاميكه شكم شما بزرگ مي‌شود زمان مناسب فرا مي‌رسد .

آزمونهاي ساده

هر قدر كودك بزرگتر باشد آزمونها قابل اطمينان‌ترند . احتمال اينكه يك كودك همه آزمونها را يكسان انجام دهد بسيار كم است . ممكنه در بعضي جلو و در بعضي عقب باشد .

بطور مثال : يك كودك 3 ساله بايد بتواند اسم يك رنگ را بگوئيد ( اگر چه بچه‌هاي 3 ساله قادرند چند رنگ را نام ببرند ) اگر كودك قادر نبود حتي يك رنگ را نام ببرد احتمالاً مشكلي در كار نيست ولي بوسيله اين آزمون مي‌توانيد احتمال بوجود آمدن يك مشكل را بدهيد

اجراي آزمون

اجراي آزمونها بايد سرگرم كننده همراه با خنده فراوان باشد . از نظر سرعت و زمان به كودك فشار نياوريد . اگر حوصله كودك سررفت آزمون را متوقف كنيد .

ابزارهاي يادگيري

شيوه طبيعي يادگيري براي كودك بازي كردن است . كودكان از طريق اسباب‌بازيها ، ساختمان سازي ، پازلها ، دومينو ، اسباب‌بازيهاي نخ كردني مهارتهاي اساي را ياد مي‌گيرند .

بهترين اسباب بازي آنهائي هستند كه كودك را مجذوب خود كنند كودك بارها و بارها سراغ آنها مي‌رود . مثلاً يك لگن لباسشوئي مي‌توان به عنوان يك قايق ، اتومبيل يا استخر شنا استفاده كرد و ساعتها بازي تخيلي را بوجود آورد .

 

 

 

انتخاب اسباب بازي

گاهي وقتها با صرف وقت زياد خوش‌رنگ‌ترين ، بي‌خطرترين ، سرگرم كننده‌ترين ، آموزشي‌ترين اسباب بازي براي كودك تهيه مي‌شود ولي او هنوز بازي با درپوش ماهيتابه مورد علاقه‌اش را ادامه مي‌دهد . ( ظاهراً انتخاب خوبي مطابق با خواسته او نداشته‌ايم ) اسباب بازي بايد متناسب با سن كودك تهيه شود . مثلاً اسباب بازي كه يك كودك دو ماهه را سرگرم مي‌كند براي بچه 2 ساله مفيد نيست .

خصايص « فعاليت‌هاي هدف‌دار » ( بازي )

بازي يك فعاليت طبيعي ، مطبوع و دلخواه است كه :

الف : اغلب وسيله چنداني نمي‌خواهد .

ب : دامنه گسترده‌اي دارد و انجام آن آسان است .

ج : در مكانهاي مختلف ( پارك ، گردشگاه ، زمين ورزش و … ) قابل اجرا است .

د : در زمانها مختلف ( صبح ، ظهر ، بعداظهر ، عصر و شب ) مي‌توان به آن پرداخت .

هـ : به مدت مورد نياز ( طولاني‌تر يا كوتاهتر از جلسات آموزش رسمي ) قابل اجرا است .

و : با تكرار كافي ـ براي نتيجه گيري قابل اطمينان ـ مي‌تواند به عنوان ابزاري مناسب به كار گرفته شود .

پس به سود ماست كه از اين وسيله كه ويژگيهاي آن را ذكر كرديم به عنوان آزمايشگاهي تجربي ، در محيط طبيعي به درستي و به جا استفاده كنيم و با آن به شناخت آموختنيها ، يادگيرندگان و اهميت و كارآيي روشها و امكانات آموزشي بپردازيم و بدين ترتيب از آموزشهاي خود حداكثر نتيجه را به دست آوريم .

كودكان پراستعداد

كودكاني را كه در آزمون استانفوردبنيه داراي ضريب هوشي 140 به بالا هستند كودكان پراستعداد مي‌نامند . اين كودكان ظرفيت و استعداد پيشرفت زيادي دارند ولي نمي‌توان گفت كه آنها خود به خود موفق خواهند شد زيرا موفقيت بستگي به عوامل مختلف و متعدد دارد .

 

 

آنهائي كه در يك درصد بالاي جمعيت قرار دارند مي‌توان شامل دو بخش دانست يك دسته كساني كه حدود بهره هوشي آنها 140 تا 170 است و دسته ديگر افرادي كه ضريب هوشي آنان متجاوز از 170 مي‌باشد . در مورد اين دسته اخير اصطلاح                 « نابغه » بيشتر صدق مي‌كند .

مشخصات عقلاني كودك

كودك پرهوش معمولاً استعداد سرشار خود را دردوران زندگي ظاهر مي‌سازد بدين معني كه كه كودك متوسط در يك سالگي معمولاً دو لغت بيشتر نمي‌داند در صورتي كه خيلي از كودكان پرهوش تعداد 10 تا 15 لغت را در آن سن ياد گرفته‌اند . معيار برتري عقلي كودك در 2 سال اول زندگي مقدار لغات است . تقريباً نصف كودكاني كه يك درصد بالا قرار دارند قبل از ورود به دبستان قادر به خواندن هستند .

كشمكش حاصله از غرور كودك درباره هوش سرشار خود و ترس از اطلاعات فراوان او اولياء را دچار حالت نارضايتي و اضطراب و گاهي نيز سختگيري مي‌نمايد .

عقب افتادگي

كودكان عقب افتاده آنهائي هستند كه بر خلاف افراد باهوش حتي از حد متوسط گنجايش يادگيري نيز بي‌بهره‌اند . اين گونه اشخاص با مشكلات فراوان روبرو خواهند شد . به دليل اينكه استعداد تطبيق آنها با مسائل متغيير زندگي كم است . تعدادي از اين افراد به اندازه‌اي از لحاظ هوشي عقب افتاده‌اند كه حتي از عهده اناجم ساده‌ترين وظايف زندگي نيز بر نمي‌آيند . اين نوع افراد معمولاً ازلخاظ رشد جسماني و عقلاني و اجتماعي نارسا هستند و توانائي انجام فعاليتهايي را كه مناسب با سن آنهاست را ندارند .

كودكان استثنائي

يعني كودكاني كه به مراقبت و توجه خاص نياز دارند يا باهوش يا عقب مانده هستند . كودكان باهوش در برخورد با دروس عادي كسل و دردسرساز مي‌شوند و اگر بزرگترها و بچه‌ها آنها را درك نكنند ممكن است افرادي ضداجتماعي و منزوي شوند . بزرگ كردن كودك استثنائي كار پرزحمتي است . نمودار زنگوله‌اي

 

 

 

كودكان عقب مانده

والدين معمولاً نمي‌خواهند بپذيرند كه كودكشان عقب مانده است اگر يكي از موارد زير را براي توصيف كودك بكار برديد احتمالاً نياز به آزمايش دارد .

1 ـ او هميشه بچه ساكتي و بندرت گريه مي‌كند

2 ـ گاهي فراموش مي‌كنيم كه بچه داريم هيچ ما را اذيت نمي‌كند

3 ـ يك تكه جواهر است يك بچه فوق‌العاده بي دردسر برعكس برادرش

كودك و مدرسه

در انگلستان اعتقاد دارند كودك در سن 5 سالگي به مدرسه برود . برخي از كودكان زودتر و بعضي ديرتر آمادگي دارند . اگر كودك شما در 5 سالگي آمادگي ندارد به مدرسه برود فقط به اين دليل است كه با يك سن قراردادي استاندارد هماهنگ نيست نه اينكه عقب است بهتر است يك سال صبر كند يقيناً زمان از دست رفته را سريع جبران مي‌كند .

پيش دبستاني

گذراندن دوره پيش دبستاني با بازي براي كودكان طبقات پائين اجتماع نوعي امتياز محسوب مي‌شود . ولي مشخص كردن مزاياي دوره پيش دبستاني براي كودكان يا خانواده‌هايي كه از نظر عاطفي و مالي با ثبات هستند مشكلتر است .

بسياري از كارشناسان اعتقاد دارند كودكان با سرعت مخصوص به خود در منزل بيشترين يادگيري را دارند در يك مهدكودك نحوه كار مثل خانه با يك پدر و مادر علاقمند است فقط در مهد كودك تعداد بچه‌ها بيشتر و آموزش رسمي‌تر است .

انتخاب مهدكودك

اگر فكر مي‌كنيد كودك شما بايد به مهدكودك برود مسئوليت سنگيني داريد . در مورد مؤسسات موجود معلمين آنها روش تعليم در هر يك و رسميت آنها پرس و جو كنيد . يك بار به عنوان بازديد كننده با مدير ، مربيان يا هر دو گفتگو كنيد تا تصويري از سبك اداره آن داشته باشيد .

 

 

 

 

 

منـابع

 

همه كودكان تيزهوشند اگر …

راهنمائيهاي دكتر براي دوران بارداري

چگونه كودكاني سرآمد داشته باشيم

تربيت كودك بدون كتك زدن يا لوس كردن

روانشناسي يادگيري كودك و نوجوان

مشق بدون اشك

مباني مددكاري اجتماعي ، فردي ، گروهي ، خانوادگي

بهداشت همگاني ، جلد اول

انديشه و زبان

بهداشت رواني

دكتر ميريام استاپرد

پروفسور ويليام برچ

دكتر سيامك رضامهجور ph.d

اليزابت كرري

دكتر مهرناز شهرآراي

لي كانتر ـ دكتر لي ماسنر

دكتر محمدحسن فرجاد

دكتر محمدعلي مولوي ـ دكتر گيتي ثمر

ويگوتسكي

دكتر سعيد شاملو

 

 

 

 

 

 

 

فهرست

 

مقدمه گردآورنده …………………………………………………………………………………………..

همه كودكان تيزهوشند اگر    ………………………………………………………………………….

روشن كردن انتظارات و افزايش رفتار مناسب …………………………………………………………

بهداشت رواني در آغاز كودكي …………………………………………………………………………...

فرزندانتان را برانگيزيد تا كارشان را به بهترين وجه انجام دهند …………………………………..

رشد شخصيت ………………………………………………………………………………………………

بهداشت شيرخواران ………………………………………………………………………………………..

نظافت شيرخوار ……………………………………………………………………………………………..

نظريه پياژه درباره زبان و انديشه كودك ………………………………………………………………..

نقش پدر و مادر به عنوان آموزگار ……………………………………………………………………….

سير طبيعي رشد ـ توصيه هاي آموزشي كنترل ادرار و مدفوع ، شيرمادر يا شير خشك ؟  ..

در ميان گذاشتن تولد طفل با بچه‌هاي ديگر خانواده …………………………………………………

آزمونهاي ساده ـ اجراي آزمون ـ ابزارهاي يادگيري ………………………………………………….

انتخاب اسباب بازي ـ خصايص فعاليت‌هاي هدف‌دار ( بازي ) ـ كودكان پراستعداد ……………

مشخصات عقلاني كودك ………………………………………………………………………………….

عقب‌افتادگي ـ كودكان استثنائي ـ كودكان عقب‌مانده ……………………………………………...

كودك و مدرسه ……………………………………………………………………………………………..

پيش دبستاني ـ انتخاب مهدكودك ……………………………………………………………………..

منابـع ………………………………………………………………………………………………………

1

2

2

3

4

5

5

5

6

7

7

8

10

11

12

12

12

13

14

 

 

نوشته شده در دوشنبه هجدهم آبان 1388ساعت 8:24 توسط بهروز فردي پور|


آخرين مطالب
» عکس آریا
» به این عکسها خیره شو خیره شو
» رفت تا دامنش از گرد زمین پاک بماند آسمانی تر از آن بود که در خاک بماند
» یاد بازیهای کودکانه ات بخیر
» چشمم به در بماند و در حسرت نگاهت...
» لبخند زیبایت تا همیشه در دلهایمان حک شده
» آریا فرشته کوچولو اولین عید آسمانیت مبارک
»
»
»


Design By : Pichak